محمد رضا واليزاده معجزى
686
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
اين اقدام مقدس حضرتعالى خواهد نمود . وطنپرستان البته مىدانند كه دولت آلمان توأم خواهد نمود جديت خودش را با جديت ملت شريف ايران براى استرداد استقلال خودش كه بوسيله دشمنهايى كه دشمنهاى آلمان ، هم هستند تهديد گرديده است . از خداوند بارى تعالى موفقيت ايران را خواهانم . ياگو ، وزير امور خارجه . بعد از تمهيد مقدمات لازمه از حيث تنظيم و مبادله قرارداد فىمابين نظام السلطنه و نمايندگان آلمان ، هريك از خوانين لرستان نيروى چريكى را كه تعهد كرده بودند آماده كرده و براى مقابله با روسها آماده حركت به صحنه شدند . با اينكه در ظاهر امر چنين استنباط مىشود كه خطمشى سياست و كار دولت مركزى ايران ( به رياست مستوفى الممالك ) و دولت موقت نظام السلطنه در دو جهت مخالف سير مىكرد و مشاهده مىشود كه اختلافنظر فىمابين شديد نبوده و حتى قواى دولتى نيز به نظام السلطنه كمك كردهاند ، مانند سربازان فوج سيلاخور « 1 » كه از افواج معروف زمان قاجاريه بود ، با اين مقدمات بعيد نيست فىمابين دولت مركزى و دولت موقت اسرارى وجود داشته و همانطور كه بعضى مورخين اظهارنظر كردهاند سياستمداران سالخورده ايران صلاح مملكت را در اين دانستهاند كه دولت مركزى با متفقين و دولت موقت با آلمان و عثمانى و غيره ( متحدين ) همكارى نمايند . براى تكميل فايده اين فصل مقاله استاد گرامى جناب آقاى سعيد نفيسى را در اينجا نقل مىكنيم كه خوانندگان گرامى از اقدامات دولت موقت نظام السلطنه حاكم « 2 » لرستان آگاه شوند . جنگ بينالملل به تاريخ ميلادى مدت پنجاه و دو ماه و نه روز از دوم ماه اوت 1914 تا يازدهم نوامبر 1918 يعنى از 9 رمضان 1332 تا 6 صفر 1337 قمرى طول كشيد . در آغاز جنگ ، دولت ضعيف ايران كه در آن روزها به منتهى نقطه ضعف و تهيدستى خود رسيده بود اعلان بىطرفى داد . ولى اين بىطرفى تنها روى كاغذ بود زيرا دولت به هيچوجه وسيله و قدرت نداشت آن را حفظ كند . از حيث مادى كار ايران به جايى رسيده بود كه براى مخارج هر ماه خود در پايان
--> ( 1 ) . اين فوج در كشمكش فىمابين محمد على شاه و مشروطهخواهان نقش مهمى برعهده داشته و در حادثه توپ بستن مجلس و قهر و غلبه موقت محمد على شاه و غارت خانه و اموال آزادىخواهان و غيره دخالت مستقيم داشته است . بعد از غلبه قواى دولتى به لرستان ( 1302 ) و وقوع جنگهاى خونين بالاخره نام فوج سيلاخور را به فوج 18 گارد سپه تغيير دادند . ( 2 ) . [ در اين فصل غالبا واژهء « استاندارد » بهجاى « حاكم » به كار رفته است . ويراستار ]